دکتر فروغ عبیری رزرو جلسه
بازگشت به سایت
مقاله آموزشی

اثر بخشی روان درمانی مثبت گرا برا ابعاد جسمانی و هیجانی دختران مبتلا به افسردگی مداوم

ArticleThe Effectiveness of Positive Psychotherapy on Physical and EmotionalDimensions of Girls with Persistent DepressionFroogh Abiri Bonab: PhD Student in Psychology, , Department of Psychology, Tabriz Branch,Islamic…

Article

The Effectiveness of Positive Psychotherapy on Physical and Emotional

Dimensions of Girls with Persistent Depression

Froogh Abiri Bonab: PhD Student in Psychology, , Department of Psychology, Tabriz Branch,

Islamic Azad University, Tabriz, Iran.

froogh.abiri@gmail.com

Marziyeh Alivandi Vafa

:Assistant Professor, Department of Psychology, Tabriz Branch, Islamic

Azad University, Tabriz, Iran.

m.alivand@iaut.ac.ir

Ali Khademi: Associate Professor, Department of Psychology, Tabriz Branch, Islamic Azad

University, Tabriz, Iran.

dr_ali_khademi@yahoo.com

GholamHossein Javanmard: Associate Professor of Cognitive Neuroscience, Department of

Psychology, Payam Noor University, Thran, Iran.

javanmardhossein@gmail.com

Abstract

This study aimed to compare the effectiveness of group and individual positive

psychotherapy on the physical and emotional dimensions of orphaned and abused teenage

girls. A sample of 45 girls were selected through convenience sampling and were assigned to

three groups (two experimental groups and one control group) with equal numbers of

participants. The experimental groups received positive interventions, while the control

group did not receive any intervention. Data were gathered using the Beck Depression

Inventory. The analysis of variance with repeated measures revealed that individual positive

intervention was more effective than group positive intervention in alleviating the emotional

symptoms of persistent depression. In the individual positive intervention group, the mean

scores for emotional symptoms of persistent depression at post-test (mean = 0.67) and

follow-up (mean = 0.93) were significantly lower than those in the group positive

intervention group (post-test mean = 2.20; follow-up mean = 2.33) and the control group

(post-test mean = 2.93; follow-up mean = 2.57). Although the mean scores for physical

symptoms of persistent depression in the individual positive intervention group at post-test

(mean = 1.07) and follow-up (mean = 1.47) were also lower than those in the group positive

intervention group (post-test mean = 2.13; follow-up mean = 2.33) and the control group

(post-test mean = 3.70; follow-up mean = 3.43), the findings indicated that both individual

and group positive interventions had the same significant effect on the physical symptoms of

persistent depression. Therefore, the effectiveness of positive psychotherapy is more

pronounced for emotional symptoms than for physical symptoms of persistent depression

among the girls.

. Corresponding author

2476-3705 © University of Isfahan

This is an open access article under the CC-BY-NC-ND 4.0 License (https://creativecommons.org/licenses BY-NC-ND 4.0)

10.22108/PPLS.2025.136343.2402108 Positive Psychology Research, Vol. 10, Issue 2, No.38, 2024

Keywords: Emotional Dimensions, Foster Care/Irresponsible Parenting Adolescent Girls,

Persistent Depression, Physical Dimensions, Positive Intervention

Introduction

Orphanhood and abuse are significant

psychiatrist, having no criminal record, not

receiving other medical services in the past

risk factors for adolescents, which can lead

six months, and being literate. Exclusion

to poor physical and mental health,

criteria included failing to attend at least

academic difficulties, and social

two treatment sessions and engaging in

challenges. Previous research indicates

other interventions or psychological

higher rates of cognitive, emotional, and

programs concurrently with the treatment.

developmental disorders, including

The Beck Depression Inventory was used

depression, which adversely affect their

as the measurement tool. After explaining

psychological well-being. In 1998, Martin

the research objectives and obtaining

Seligman introduced positive psychology,

consent from the participants, a pre-test

shifting the clinical focus toward

was administered, and the necessary

enhancing happiness and well-being rather

measures were taken to plan the

than solely addressing negative symptoms.

intervention sessions. Following the

This study examined the effectiveness of

application of the independent variable, the

group and individual positive interventions

dependent variable was assessed using a

in reducing emotional and physical

questionnaire, and the data were analyzed

symptoms of persistent depression among

using repeated measures analysis of

orphaned and abused adolescent girls,

variance. To implement the positive

leading to two proposed hypotheses: 1.

psychotherapy sessions, the Parks-Shiner

There is a difference in the effectiveness of

(2009) treatment programs, developed

individual and group positive

under the supervision of Seligman at the

psychotherapy on the emotional

University of Pennsylvania, were utilized.

dimensions of girls with persistent

The program consisted of six 90-minute

depression. 2. There is a difference in the

sessions conducted in both group settings

effectiveness of individual and group

and individually.

positive psychotherapy on the physical

dimensions of girls with persistent

depression.

Method

To meet the research objectives, 45

orphaned or abused teenage girls in Bonab,

Iran, under the supervision of the Welfare

Department and the Relief Committee,

were selected using purposive sampling.

They were divided into three groups: a

control group (15 participants), an

individual experimental group (15

participants), and a group experimental

group (15 participants). The participants

were selected based on a psychiatrist's

diagnosis obtained through a structured

clinical interview. Inclusion criteria for the

study included: providing informed

consent to participate in the intervention

program, not having a concurrent

psychiatric disorder as diagnosed by a

Results

To examine the assumptions of the

analysis of variance (ANOVA) test for the

pre-test, post-test, and follow-up scores of

persistent depression and its

subcomponents across all three groups, the

normality of score distributions were

calculated using the Kolmogorov-Smirnov

test. The results indicated that the

components followed a normal distribution

(p < 0.05). The homogeneity of variances

was evaluated using Levene's test, which

confirmed that this assumption was valid

for the aforementioned components (p <

0.05). The sphericity assumption was

tested using Mauchly's test; results for the

pre-test scores of persistent depression and

its subcomponents showed that this

assumption was not valid for any of the

variables (p > 0.05), except for the

subcomponent of physical symptoms ofThe Effectiveness of Positive Psychotherapy on Physical and Emotional ... persistent depression (p < 0.05). Since the

epsilon values were less than 0.75, the

Greenhouse-Geisser correction was

applied. Finally, Box's M test results

indicated that the assumption of

homogeneity of variance-covariance

matrices was met for all subcomponents of

persistent depressive symptoms (p <

0.001). The mean scores for emotional

symptoms of persistent depression in the

individual positive intervention group

(mean = 2.93) and the group positive

intervention group (mean = 3.13) during

the pre-test were nearly equal to the mean

score in the control group (mean = 2.87).

However, in the post-test, the mean score

for emotional symptoms in the individual

positive intervention group (mean = 0.67)

was significantly lower than that of the

group positive intervention group (mean =

2.20) and the control group (mean = 2.93).

In the follow-up test, the mean scores for

emotional symptoms in the individual

positive intervention group (mean = 0.93)

remained substantially lower than those in

the group positive intervention group

(mean = 2.33) and the control group (mean

= 2.87).For persistent depressive physical

symptoms, the mean scores in the

individual positive intervention group

(mean = 3.53) and the group positive

intervention group (mean = 4.07) during

the pre-test were somewhat comparable to

the mean score in the control group (mean

= 3.93). However, in the post-test, the

mean scores for physical symptoms in the

individual positive intervention group

(mean = 1.07) were significantly lower

than those in the group level positive

intervention (mean = 2.13) and the control

groups (mean = 3.93). In the follow-up

test, the mean scores for physical

symptoms in the individual positive

intervention group (mean = 1.47) remained

lower than those in the group positive

intervention group (mean = 2.33) and the

control group (mean = 3.93). The results

indicated that individual positive

psychotherapy effectively reduced

emotional symptoms of persistent

Marziyeh Alivandi Vafa et al. 109

depression in orphaned and abused

adolescent girls who received the

intervention. However, no significant

difference was observed in the effects of

this intervention on physical symptoms

between the groups that received

individual versus group interventions; both

formats had similar effects on the physical

dimensions of the participants.

Conclusion

Considering the findings and the greater

effectiveness of individual therapy

compared to group therapy, it can be

argued that persistent depression affects

various dimensions of an individual's life,

including physical, cognitive, emotional,

and motivational aspects. A lack of

awareness of positive human assets and

capabilities, combined with a focus on

depressive symptoms, can hinder

improvement and prolong the duration of

the disorder. Experts suggest that

awareness, focus, and the strengthening of

positive emotions and capabilities can

effectively address various symptoms of

depression and help overcome negative

emotions. Enhancing and focusing on these

capabilities can be particularly effective in

identifying the root causes of an

individual's problems. In cases of

persistent depression, where individuals

experience low mood for extended periods,

engaging in purposeful and structured

relationships within a positive psychology

framework can significantly transform

their worldview and attitudes toward life

events. Conversely, experiences from

researchers indicate that group counseling

may have limitations, such as participants’

inability to disclose personal issues.

Therefore, positive interventions, due to

their short-term nature, comprehensibility

of techniques, and cost-effectiveness

compared to other treatment approaches,

can be suitable for individuals with

persistent depression. This study focused

on orphaned and abused teenage girls

under the care of the Welfare and Relief

Committee of East Azerbaijan Province,110 Bonab. Consequently, caution should be

exercised when generalizing the results to

other unaccompanied teenagers. Future

research should compare the effectiveness

of this method with other therapeutic

approaches. Other limitations of this study

include its single-sex sample, reliance on a

questionnaire, and use of a non-random

sampling method.

Ethical Considerations

Positive Psychology Research, Vol. 10, Issue 2, No.38, 2024

Author Contributions: All authors contributed to

the study. The first author provided the treatments

to the participants and wrote the initial draft of the

manuscript. The second author supervised the

whole process of the research. The third author

conducted the data analysis and provided critical

insights for the interpretation of results. The fourth

author assisted with the literature review and

contributed to the development of the research

methodology.

Conflict of Interest: The authors declare that there

are no conflicts of interest related to this study.

Funding: The authors did not receive any financial

Compliance with Ethical Guidelines: We adhered

support for this research.

to all ethical standards throughout the research

Acknowledgments: The authors wish to express

process, which involved maintaining the

their gratitude to all participants for their time and

confidentiality of participants’ identities and

involvement in this study.

securing informed consent from each participant.نامه روانشناسي مثبت

پژوهش

107

-124

صص: ،1403)، تابستان 38

سال دهم، شماره دوم، پیاپي (

1403/ 11

/

16

تاریخ پذیرش:

1401/ 12

/

18 تاریخ دریافت:

مقاله پژوهشي

بر ابعاد جسمانی و هیجانی دختران مبتلا به افسردگی مداوم

گرا مثبت درمانی روانبخشی اثر

.رانیا ،زیواحد تبر ي

دانشگاه آزاد اسلام

،يروانشناس یدکتر یدانشجو

:بناب یریفروغ عب

froogh.abiri@gmail.com

.

استادیار گروه روانشناسي، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامي، تبریز، ایران

:

*وفا یوندی

عل

یه مرض

m.alivand@iaut.ac.ir

.رانیا،تبریز ز،یواحد تبر ي

دانشگاه آزاد اسلام

،يگروه روانشناس ار

یدانش ی:

خادم ی

عل

dr_ali_khademi@yahoo.com

.ایران ،تهران ،ر

یدانشگاه پ ،يگروه روانشناس ،ي علوم اعصاب شناخت

نو

ام

ار

یدانش :جوانمرد

ین

غلامحس

javanmardhossein@gmail.com

چکیده

دختران نوجوان

يجانیو ه ينبر ابعاد جسما یو فرد يگروه نگر مثبتمداخله ياثربخش

سه

یپژوهش، مقا نیهدف ا

سرپرست/بدسرپرست

جامعه آماری شامل دختران نوجوان بي

بودمداوم ي سرپرست/بد سرپرست مبتلا به افسردگ

.

يب

نفر)، گروه آزمایش

15

در گروه کنترل (

45

با تعداد مساوی نفر

گیری دردسترس،

شهرستان بناب بود. با روش نمونه

های گروه

نفر) انتخاب و به شکل تصادفي جایگزین شدند.

15

وه آزمایشي گروهي (

نفر انفرادی) و گر

15

انفرادی (

ها با استفاده داده .نکرد افتی

در

اما گروه کنترل ؛کردند

یا مداخله

افت ی

در

فردی و گروهي را

نگر مثبتمداخله يشیآزما

فردی در نگر مثبتمداخله

اثربخشي دهندۀ نشان

تحلیل واریانس مکرر

جینتا

گردآوری شدند.

بک ي پرسشنامه افسردگ

از

ی، فرد نگر مثبت

گروه مداخله

در بود.

علایم هیجاني افسردگي مداوم

در بهبود گروهي نگر مثبت

مقایسه با مداخله

ار ی بس

)، 0/

93

ی (میانگین= ریگیپ ) و0/

67

آزمون (میانگین=

مداوم در يافسردگ يجانیه مینمرات علا نیانگیم

پس

(میانگین

و گروه کنترل

)

2/

33

؛ پیگیری=2/

20

=آزمون پس

ي (میانگین

گروه نگر مثبتخله

تر از گروه مدا

ن یی

پا

که میانگین نمرات علایم جسماني افسردگي مداوم در گروه مداخله

نبا وجود ای بود. )2/

57

؛ پیگیری=2/

93

= آزمون پس

تر از گروه مداخله

47

نان پایین ) نیز همچ1/

) و پیگیری (میانگین=

1/

07

آزمون (میانگین=

فردی در پس نگر مثبت

؛ 3/

70

آزمون پس

=

) و گروه کنترل (میانگین

2/

33

؛ پیگیری=2/

13

آزمون پس

=

گروهي (میانگین

نگر مثبت

افسردگي مداوم

معني دار یکساني بر علایم جسماني

تأثیرگروهي

فردی نو مثبتمداخله ولي ؛)ود3/

43

پیگیری=

يافسردگ جسماني بیشتر از علایم

ي جانیه میبر علا یو فرد يگروه نگر مثبتاخله مد

ياثربخش زانیمبنابراین، ؛داشتند

.

مداوم دختران بود

مداخله /بدسرپرست،

سرپرست بي

ابعاد جسماني، ابعاد هیجاني، افسردگي مداوم، دختران نوجوان

کلیدی: ی ها واژه

نگر مثبت

نویسندۀ مسئول:

*

2476-3705 © University of Isfahan

This is an open access article under the CC-BY-NC-ND 4.0 License (https://creativecommons.org/licenses BY-NC-ND 4.0)

10.22108/PPLS.2025.136343.24021403 )،

38 سال دهم، شماره دوم، شماره پیاپي (

نامه روان شناسي مثبت،

پژوهش

112

). افراد مبتلا به ,Psychiatric Association 2022

مقدمه

افسردگي از ابعاد هیجاني، شناختي، جسماني و انگیزشي

ین ي/بدسرپرستي یکي از عوامل خطرآفر سرپرست بي

2زنان دهند يمها نشان پژوهش . شوند يمدچار آسیب

نوجوان سازگاری شود مي در نوجوانان است که باعث

زا مانند . عوامل تنش شوند يم برابر بیشتر از مردان افسرده

های خاص سلامت جسمي، پاییني داشته باشد و در حوزه

ني، عادت ماهیانه، زایمان، های هورمو خوردگي هم به

رواني، عملکرد تحصیلي و سازگاری اجتماعي ضعیف

اجتماعي، مشکلات خانوادگي و رواني را در ی ها تنش

). Embury & Saklofske, 2013 -rinceP ( عمل کند

شیوع ). 2018 ,.Barlow et.al (دانند بروز آن دخیل مي

وء س لیخود به دل يکیولوژیب والدینکه از يکودکان

تنها افسردگي نه است. % 25 % تا 15

آن در طول عمر

مند از یاند، ن شده جداخشونت ای يتوجه ياستفاده، ب

ترین نشانگان یکي از قدیمي ، ترین اختلال رواني شایع

سه یو در مقا

با

ي بیشتری هستند بهداشت ی ها مراقبت

شده است که در متون پزشکي به آن پرداخته رواني است

مشکلات رواني بیشتری مستعد دیگر کودکان

هستند.

Papalia et al., 2018 .)

کودکان تحت زدرصد ا

75 در حدود یرشد ریتأخ

افسردگي بر هیجانات، سلامت ذهن و سلامت فیزیکي

کم دست آنهادرصد

80 از شیدهد. ب يرخ م يسرپرست

ات فیزیکي شامل تأثیرگذارد. مي تأثیر و بدني فرد

درصد با

40 از شیو ب دارند ي مشکل سلامت جسمان کی

خوابي/پرخوابي، سردرد و خستگي های مزمن، بي بیماری

Sitzman, &

( مواجه هستند يآموزش ی ها چالش

. افراد مبتلا به افسردگي ممکن است اه عفونتو افزایش

حاکي از وجود اختلالات

ها پژوهش . ) 2024 ,Quincy

خود ۀنوب است تغییرات اشتها را تجربه کنند که آن نیز به

تر پایین شناختي، رفتاری، هیجاني و رشدی و سلامت روان

شود طور ناخواسته باعث افزایش یا کاهش وزن به

در این افراد است که این مسئله خود بهزیستي روانشناختي

). مبتلایان به افسردگي دردهای بدون 2018 ,Coryell (

و باعث ایجاد اختلالاتي چون دهد يمرا کاهش

ها آن

علت پزشکي شامل درد مفصل، دردهای عضله، سردردها

). 2007 ,.Simsek et al ( شود افسردگي مي

کنند. علایم افسردگي به های سینه را تجربه مي و حساسیت

مای آماری و تشخیصي

طبق

ن ویرایش پنجم راه

2016 ,.Liu et al ( شوند علت دردهای مزمن شدیدتر مي

دو بیاز ترک افسردگي مداوم اختلال ، ياختلالات روان

افسردگي یک عامل ،همچنین). 201 ,.Rantala at al 8 ;

یي فسرده خواعمده مزمن و يافسردگ ي میاختلال قد

خطر برای مشکلات قلبي است. حدود یک پنجم از

مداوم و در يتلال افسردگ شکل گرفته است. قبل از اخ

نارسایي قلبي یا بیماری عروق کرونر دارند، به افرادی که

یعمده رو يافسردگ یزودهایممکن است اپ آن،طول

). از سویي ohen at al., 2015 C افسردگي مبتلا هستند (

. ) 20 ,American Psychiatric Association 22 ( ددهن

دیگر عکس این فرآیند را اثبات های پژوهش ،دیگر

و خطر

است اختلالات رواني ترین رایج و جز افسردگي

های بیمارینتیجه تواند مي یعني اینکه افسردگي ؛اند کرده

خصوص در میان جوانان، در سراسر دنیا، در ابتلا به آن به

اختلالات التهابي یا مزمن باشد. مبتلایان به افسردگي به

درواقع امروزه افسردگي یک معضل است. حال افزایش

پذیر، دیابت نوع خود ایمني مانند سندرم روده تحریک

در که تقریباً شود يم عمومي برای زندگي انسان محسوب

افسردگي ،. همچنینشوند مي دو، و انواع آرتروز نیز مبتلا

et.al.Barlow ,شود ( دیده مي

ها فرهنگ همه کشورها و

و بر کارکرد استدر ارتباط

ها التهاب و

ها عفونتبا

علائم اصلي اختلال افسردگي، غمگیني شدید و

). 2018

روشن نشده . هنوز کاملاً گذارند مي تأثیر سیستم ایمني فردAmerican

(

کردن خوشي و لذت است ناتواني از تجربه113

و همکاران

وفا

یوندی

عل

یه مرض

ني دختران مبتلا به افسردگي مداوم

گرا بر ابعاد جسماني و هیجا

درماني مثبت

اثربخشي روان

کی تیماه ر یی تغ یبرا و تلاش

رش یآن است)، پذ

است

ها التهابیا شود مي ها اب که آیا افسردگي باعث الته

تأثیر با حذف منبع استرس (حل مسئله) با ي منف تیموقع

کنند مي شخص را برای ابتلا به افسردگي آماده

همراه شتریرفاه ب و عملکرد بهتری، فرد نیروابط بدر مثبت

Coryell, 2018

). اشخاص

Miller & Raison, 2017

گرفتن منبع ده ی(ناد ي است. برعکس، اجتناب عاطف

معدی مانند -

مبتلا به افسردگي اغلب مشکلات گوارشي

يجانیه ی استرس) و سرکوب حالات چهره و رفتارها

کنند مي زارش استفراغ، اسهال، تهوع و یبوست را گ

.

،ي و اضطراب، خلق منف يافسردگ شیمنجر به افزا

پذیر دچار بعضي از افراد افسرده به سندرم روده تحریک

شود يم ي و کاهش رفاه روان

تر پایین ي عملکرد اجتماع

گرفته وجود این های انجام . براساس پژوهش شوند مي

از ری پذ انعطاف استفاده . ) 2022 ,.Boemo et al (

مشکلات گوارشي به خاطر تغییراتي است که افسردگي

عناصر دهد يبه فرد اجازه م تنظیم هیجان ی ها یاستراتژ

هیپوتالاموس، غده هیپوفیز و غده آدرنال به های فعالیتدر

تعامل تیریرا به نفع مد يکیولوژیزیو ف يشناخت ،یرفتار

).

201 ,rling at al., 2016 Ka 8; Coryell ( آورد مي وجود

یبرا يعاطف یه محتواو پاسخ ب ي اب ی عدم مشارکت، ارز ای

بر احساسات یگذارتأثیر یبه تلاش برا جانیه میتنظ

مدار کنترل کند و امکان انطباق هدف يتجربه عاطف میتنظ

McRae & Gross,

( داشاره دار گرانید ایدر خود

. ) 2019 .Faraone et al ( کند مي را فراهم

از یا عنوان مجموعه توان به يرا م جانیه میتنظ . ) 202 0

های اخیر، دنیای روانشناسي شاهد ظهور در سال

یي و پاسخگو ي اب ی ناخت، حضور، ارز ش یراهبردها برا

به

های روانشناسي رویکردی جدید در امر مداخلات آسیب

در پاسخ ژه یو به جانیه میتنظ .تصور کرد يعاطف ات یتجرب

که بنیان فلسفي بسیار قدیمي داشته

بوده است؛ نگاهي

مستلزم استفاده ي زا و احساسات منف استرس یدادهایبه رو

ولي در قالب درمان از عمر زیادی برخوردار نیست. است؛

ست ا یا مقابله ی ها ی مناسب و استراتژ

يجانیاز دانش ه

نام ه برویکرد با این

1998 مارتین سلیگمن در سال

یدی کل سه مرحله). Cheele et al., 2024 -Easdale (

مداخلات شد. ۀ وارد مبحث پیچید گرا روانشناسي مثبت

یي شناسا شامل موارد زیر هستند: جانیه میتنظ

ي عن ی

) شادکامي را موضوع اصلي رویکرد

2002 (

1سلیگمن

کیانتخاب ي عن ی ، انتخابمیتنظ ی انتخاب احساسات برا

حوزه تمرکز دیکراین رو

.گرا دانست روانشناسي مثبت

ها کیاتخاذ تاکت ي عن ی گسترده و اجرا ينظارت کردی رو

ی

روانشناسي بالیني را فراتر از علایم ناخوشایند یک اختلال

. ) 202 ,Tamir, Vishkin, & Gutentag ( خاص ينظارت

و تسکین مستقیم علایم وسعت بخشید و هدف

های بروز لي نظریه ناتواني در تنظیم هیجان پایه اص

را چیزی بیش از بهبود علایم منفي یک درماني روان

کنند ناتواني در کاهش ها بیان مي افسردگي است. تئوری

اختلال، یعني افزایش بهزیستي و شادکامي افراد دانست

که درحالي ؛ثر استؤ عاطفه منفي، در ظهور افسردگي م

در این نگاه مداخلاتي، ). 201 ,Rashid & Seligman 3 (

ناتواني در تنظیم هیجان مثبت در اختلالات افسردگي با

هیجان مثبت (زندگي ۀ لف ؤ سلیگمن شادکامي را به سه م

دهد ي وجود دارد که نشان م يشواهد ثابت تر است. اهمیت

شدن (زندگي جذاب) و (زندگي وب بخش)، مجذ لذت

استفاده شیافزا و يمجدد شناخت ي اب ی کاهش استفاده از ارز

راهبردی ،گرا مثبت . براساس رویکرد تقسیم کرد معني)

ازجمله از اختلالات یدر تعداد ي منف یاز نشخوار فکر

با

بخش، جذاب گي او لذتدتا زن کند يم که به فرد کمک

Cludius, Mennin, &

( وجود دارد اختلالات خلقي

در کل، . شود يمنامیده گرا مثبت معني باشد، مداخله و با

یی (که شامل تغ يمجدد شناخت ي اب یارز

ر

Ehring, 2020 .)

يعاطف تیو ظرف دادی رو ای تیموقع کی يشناخت یمعنا

1 Seligman1403 )،

38 سال دهم، شماره دوم، شماره پیاپي (

نامه روان شناسي مثبت،

پژوهش

114

عنوان یکي از تواند به مي نگر مثبت درماني روان کردند

که اند شده های مذکور طوری طراحي

هر یک از مداخله

ه متخصصان و مشاوران مداخلات بالیني مورد استفاد

قرار تأثیر یک یا تعداد بیشتری از ابعاد شادکامي را تحت

باقری و همکاران ی ها پژوهشنتایج

.مدارس قرار گیرد

). 2012 ,Seligman ( دهند يم

و

1گالاردو-تجادو

 2019 (

کلری و کارسون

 2023 (

، گرا مثبت از زمان روی کار آمدن این نوع نگاه

،) 2023 ( و همکاران

2جیانگ

)، 2020 همکاران

شي آن در ات چندی در راستای بررسي اثربخ مطالع

هنرمندزاده و سجادیان و

) 2024 ( و همکاران

3

پورداوراني

ی ها حوزه

، تمرکز نمونه برای ؛ مختلف انجام گرفته است

نیز در این راستا است.

2016 (

Lyubomirsky,

احساسات مثبت نسبت به دیگران (

بر

و فردی مدل

دو

در

با توجه به اینکه مداخلات درماني

)، 2011et al. Boehm , ( )، نوشتن نامه قدرداني 2008

اثربخشي یسهمقا رسد مي ، به نظرگیرند يم انجام گروهي

کردن مراقبه ،) et al. ehm Bo ,2011 بیني ( پرورش خوش

درماني به کاربردهای موثرتر رسیدن برای مدل

دو

هر

Sheldon

کردن ( )، مهرباني 2008 ,.Fredrickson et al (

برخي از مطالعات بر مزایای ؛ زیرابود خواهد کننده کمک

Layous et al.,

)، تصورکردن خودآرماني ( 2012 ,.et al

گروهي را ی ها درمان و اند کرده تأکیدفردی ی ها درمان

Seligman

اط قوت (و نق

ها یتوانمنداستفاده از ، ) 2012

) برخلاف 2010 ,.Sarkar et al ( ند ا ه مطلوب در نظر نگرفت

Lyubomirsky et al.,

(

ها شمردن نعمت ، ) 2005 ,.et al

بر یآباد عی شف همچون

ر از پژوهشگران برخي دیگ ، آن

ازطریق افزایش گرا مثبت ی ها مداخلهدرواقع، . ) 2005

گروهي ازنظر زمان و هزینه اشاره ی ها درمانصرفه بودن به

ی هیجان مثبت، افکار مثبت، رفتارهای مثبت و ارضا

بر اهمیت تلفیق این نیز که برخي دیگر درحالي .اند کرده

تاری، عشق و تعلق افراد مثل خودمخ بنیادیننیازهای

Echeburúa, Zubizarreta ,( اند کرده تأکیددو رویکرد

خاطر و ارتباط باعث کاهش افسردگي، افزایش

مطالعات اندکي

ند ده يمداخلي نشان های يبررس . ) 2014

شوند يم

ارتقای سطح بهداشت رواني شادکامي و

فردی و ی ها شکلی در نگر مثبت ی ها درمان درخصوص

; Clarry & Carson, 2019

Honarmand

Lyubomirsky & Layous, 2013

شیوع که با توجه به

یي خلأ ؛ گروهي انجام شده است

درماني روان مطالعات نشان دادند

h & Sajadian 2016 Zade .)

ۀ اختلال افسردگي مداوم و جامع بالای

افسردگي را کاهش ی ها نشانه تنها علایم و نه نگر مثبت

؛ براینماید يمها، بسیار بزرگ سرپرستها/بد سرپرست بي

باعث افزایش شادکامي و بهزیستي

تواند يم ، دهد يم

فقط اثربخشي

،) 2012 (

و همکاران لشنيدر مطالعه مثال،

Clarry & Carson, 2019 ).

نصیری

روانشناختي شود

پور اصغری

که ؛ درحالياست شده راهبرد قدرداني بررسي

مقایسه اثربخشي در

 2019 (

همکاران

و

تاکامي

2011 (

با گرا مثبت درماني روان نیز به مقایسه اثربخشي

و درمان شناختي رفتاری بر بهزیستي نگر مثبت درماني روان

يافسردگ میدر کاهش علا یرفتار - يشناخت درماني روان

به این نتیجه

و افسردگي در نوجوانان با علائم افسرده

پرداخته است. گروهي در شکل درمان فقط ي اساس

و درمان نگر مثبت درماني روان دو مدل درماني رسیدند که

لازم و ضروری ، گرفته العات محدود انجام ه مطبا توجه ب

مختلف ی ها جنبهبر تأکید شناختي رفتاری به دلیل

در بیشتری این فنون در فرایند کار بالیني رسد يمبه نظر

های مشترک لفهؤیکسری م ،چنین روانشناختي و هم

های یت محدود تا فواید و شوداستفاده ایران فرهنگ

ثر بودند. ازطرفي ؤ درماني در کاهش افسردگي م

در مقایسه با درمان شناختي رفتاری

نگر مثبت درماني روان

پیشنهاد

ها آن ،بنابراین ؛ثرتر بودؤ در افزایش بهزیستي م

1 Tejada-Gallardo

2 Jeong

3 Pourdavarani115

و همکاران

وفا

یوندی

عل

یه مرض

ني دختران مبتلا به افسردگي مداوم

گرا بر ابعاد جسماني و هیجا

درماني مثبت

اثربخشي روان

نکردن خدمات درماني کیفری، دریافت ۀ نداشتن سابق

دانش تواند يم این پژوهش

نها مشخص شود. آاستفاده از

دیگر در طي شش ماه اخیر، دارابودن سواد خواندن و

افسردگي و بهترین درمان را درباره ماهیت کلي داخلي

خروج نیز شامل ی ها ملاک نوشتن. همچنین،

بخشي تعیین اثر همچنین، فزایش دهد. رویکرد درماني آن ا

شرکت در نداشتن در دو جلسه از درمان و تشرک

افسردگي، این فرصت را در /فردی گروهي درماني روان

مداخلاتي یا روانشناختي دیگر در طي دریافت ی ها برنامه

اختیار روانشناسان، مشاوران و سایر افرادی که به درمان

.بود درمان مدنظر پژوهش

ی ها انتخابتا دهد يم، قرار پردازند يمافسردگي

1آزمون افسردگي بک : سنجش ابزار

رمان انواع مختلف بیماران برای د تر و مستندی بنیان دانش

برای سنجش 1961 این آزمون را در سال بک و همکاران

داشته /بدسرپرست سرپرست بي دختران ویژه به ، افسرده

در این . اند ساخته میزان افسردگي و علایم این بیماری

به مقایسه فوق با توجه به آنچه مطرح شد پژوهش باشند.

ابزار، از علایم هیجاني، شناختي و جسماني برای ارزیابي

در کاهش گروهي/فردی نگر مثبت شي مداخله اثربخ

شده تعریف ی ها نشانه استفاده شده است. این آزمون

افسردگي مداوم در ی ها نشانه هیجاني و جسماني م ی علا

افسردگي ازجمله غمگیني، احساس گناه، از دست دادن

پرداخته /بد سرپرست سرپرست بي دختران نوجوان ۀ نمون

گیری اجتماعي و افکار خودکشي را ارزیابي

علاقه، کناره

. مطرح شدند 2 و 1 های یه فرض ، رو ازاین ؛است

ي با بعد جسمان سؤال 5 ال با بعد هیجاني و ؤس 4د. کن مي

ی فردی و گرا مثبت درماني رواناثربخشي بین

)1

گزینه است. 4شامل

ها پرسش هر گروه از مرتبط است.

دختران مبتلا به افسردگي هیجاني بر ابعاد گروهي

) 3تا 0 براساس مقیاس لیکرت (

ها پرسشهمه این

دارد. تفاوت وجود مداوم

خواهد بود.

63 تا 0 و نمره کل فرد بین

ند گذاری شد نمره

)2

ی فردی و گرا مثبت درماني روان بین اثربخشي

وسیله بار در ایران به هنجاریابي این پرسشنامه برای نخستین

دختران مبتلا به افسردگي جسماني بر ابعادگروهي

انجام گرفته

)

zemi, 2004 Ka

جلیلي و اخوت (به نقل از

تفاوت وجود دارد. مداوم

است. پایایي این پرسشنامه از راه ضریب همساني دروني بر

روش

آمده از دست و همبستگي به 0/ 84 حسب آلفای کرونباخ

اساس اهداف پژوهشي، بر : روش، جامعه آماری و نمونه

0/ 70 زوج و فرد، برابر ی ها پرسش روش تصنیف براساس

لعه (دختران نوجوان از جامعه آماری مورد مطا

پایایي پرسشنامه

.)

Kazemi, 2004

گزارش شده است

سرپرست شهرستان بناب تحت نظر /بدسرپرست بي

ن پژوهش بر حسب آلفای کرونباخ برای بعد ای فوق در

15 نفر، گروه کنترل (

45 بهزیستي و کمیته امداد) تعداد

و کل 0/ 84 و برای بعد جسماني 0/ 81 هیجاني جسماني

نفر انفرادی) گروه

15 نفر)، گروه آزمایش انفرادی (

به دست آمد. 0/ 80 پرسشنامه

لیل این امر نفر) انتخاب شدند. د

15 آزمایشي گروهي (

- فته، برای اختلال افسردگي مزمن مصاحبه بالیني ساختاریا

است که حداقل ) 2004 ( و همکاران گال

ر پیشنهادتکیه ب

)

SCID-5-CV

(

DSM-5

براساس

مداخلاتي تعریف ی ها پژوهش نفر را برای

15 تعداد

نکاراو هم فرستاست که گذاری تشخیص برایابزاری

بین دختران گیری، از . در فرآیند نمونه اند کرده

1997 (

گر، هفت مصاحبه . کردندتهیه نسخه پیشین آن را

سرپرست دارای علایم افسردگي مداوم /بدسرپرست بي

5-DSM در

را

I محور ی ها اختلال پایایي این ابزار برای

روش ساکن در مراکز بهزیستي و کمیته امداد از

ورود به ی ها ملاک استفاده شد. ری هدفمند گی نمونه

1 Beck Depression Inventory

ند از: داشتن رضایت آگاهانه از شرکت ا پژوهش عبارت

2 Structured Clinical Interview for Diagnostic Statistical

of Mental Disorders / DSM-5 DisordersClinician

زمان، مداخلاتي، نداشتن اختلال روانپزشکي هم ۀ در برنام

Version (SCID-5-CV)1403 )،

38 سال دهم، شماره دوم، شماره پیاپي (

نامه روان شناسي مثبت،

پژوهش

116

گیری صورت گرفت. بعد از اعمال متغیر مستقل، اندازه

بررسي و ضریب ، ازطریق بازآزمایي مجدد روی گروهي

متغیر وابسته به کمک ابزارهای لازم صورت گرفت و

. در این پژوهش از کردندرا گزارش 7/0 پذیرفتنيکاپای

لی حل روش آزمون ت

با استفاده از

ها داده ،درنهایت

استفاده شد) 201( ارانو همک

مایکل نسخه جدید

برای اجرای

جزیه.شدندتحلیل تکرر انسدرمها برنامهاز گرا مثبت درماني روان ی

ها جلسه

که زیرنظر سلیگمن

استفاده شد

)

2009 شینر ( - پارکس

6. این برنامه در

است

در دانشگاه پنسیلوانیا ساخته شده

صورت گروهي و فردی برگزار

ای و به دقیقه

90

روش اجرا و تحلیل

، ابتدا با مسئولین بهزیستي و

ها دادهآوری جمع برای

لازم به عمل آمد. پس از

های يهماهنگ کمیته امداد

جلب حمایت و همکاری و رضایت آنها نسبت به

جلسه

آمده 1

درماني در جدول

ی

ها جلسهختصر شد. شرح م

است.

اقدام شد. پس از بیان اهداف پژوهش

ها نمونهانتخاب

ها يآزمودن

ضایت آنها، از

و جلب ر

ها يآزمودنبه

ریزی جلسات مداخله و

آزمون گرفته شد و برنامه

پیش

آموزش، نسبت به اجرای متغیر مستقل اقدامات لازم

1جدول

) 2020 ( شفیعي و همکاران با اقتباس از درماني ی ها جلسه شرح مختصر

Table 1

Brief Description of Treatment SessionsAdopted by Shafiei, Bahrami and Hatami(2020)

شرح

جلسات

توانایي برتر و استفاده از آنها در زندگي روزمره.

5

:

ها

یي توانا

معارفه و استفاده از

جلسه اول

نوشتن سه اتفاق خوب در هر روز و چرایي اتفاق آنها.

جلسه دوم

بخش خواهد بود. نوشتن آنچه در پایان زندگي برای فرد رضایت

جلسه سوم

قدرداني برای فردی که لازم است از او قدرداني شود.

نوشتن نامه

جلسه چهارم

پاسخ فعال و سازنده در مقابل شنیدن خبر خوب.

جلسه پنجم

شود ي م در انجام آن عجله

.

بردن از فعالیتي که معمولاً اختصاص زماني برای لذت

جلسه ششم

بررسي

p > 05/0( دبرقرار بو

.

)

های فوق لفه

ؤبرای م

جینتا رفت؛یانجام پذ يآزمون موچل با

زین تیکرو فرض

ها یافته

بررسي شد.

ها فرض شیپ

فرض قبل از آزمون

ها هی

،

مداوم و ي آزمون افسردگ

شینمرات پ یبرا

بودن توزیع نمرات براساس نتایج

بررسي نرمال

ریاز ز ریمفروضه به غ نیآن نشان داد ا ی

- آزمون کولموگروف ۀ

ها

لفه

ؤمریز

آمار آمده از دست

هب

ی)، برا

05 /0 < p

مداوم ( يافسردگ يجسمان می

علا

مؤلفه

آزمون پس

و

آزمون، شی نشان داد نمرات پ

اسمیرنوف

)

نیدر ا .

p > 05/0( برقرار نبود رهایمتغاز کی چیه

آن در ی

ها لفهؤمریمداوم و ز يافسردگ یریگیآزمون پ

0/

75

ها از لن

یاپس ریکه مقاد

یي

راستا، از آنجا

)

05/0 > p

هر سه گروه دارای ویژگي توزیع نرمال (

استفاده شد.

سر

یگ -هاوس نیاز گر ،تر بودند کوچک

آزمون از با استفاده

ها انسیوار همگني يبررس

.

است

از آن بود که دري

تست ام باکس حاک

جینتا ت،یدرنها

زیمفروضه ن نیا یدار يسطح معنداد نشان زین

نی لو117

و همکاران

وفا

یوندی

عل

یه مرض

ني دختران مبتلا به افسردگي مداوم

گرا بر ابعاد جسماني و هیجا

درماني مثبت

اثربخشي روان

بر حسب آزمون و نیز اثرات تعاملي

،مداوم يافسردگ

استفاده

تحلیل واریانس مکرر

گروه و آزمون از آزمون

مداوم، مفروضه

يافسردگ می

علا

)

0/

p

001

( انسیکوارها مؤام

ی

 -ها سیماتر يمگنه

.

شد

منظور هب

ها فرض شیپ

،

يجانیه می

بود. با توجه به رعایت

برقرار

ها در متغیر علا

مقایسه تفاوت گروه

2 ل جدو

مداوم يافسردگ يجانیه می علا

بر گروه و زمان تأثیر بررسي برای مکرر ریانس وا تحلیل

Table 2

Analysis of Variance to Investigate the Effect of Time and Group on the Emotional Symptoms of

Persistent Depression

توان

آماری

مربع اتا

)

(اندازه اثر

سطح

ری

معنادا

F

میانگین

مربعات

درجه

آزادی

مجموع

مربعات

منبع

متغیر

1

/ 636

0

0

/ 000

73 / 454

21 / 663

1

/ 367

29 / 615

زمان

جان ی ه

ي

م ی علا

1

/ 436

0

0

/ 000

16 / 240

23 / 252

2

45 / 504

گروه

ي افسردگ

1

/ 588

0

0

/ 000

29 / 911

8

/ 821

با زمان تعامل

2

/ 734

24 / 119

گروه

مداوم

اثرات

تغییرات ازطریق

درصد

59

معني که تقریباً

يجانیه می

علا

است. پذیر ي تبیینگروه نیو ب يگروه درون يلتعام

آزمون پیش

،

و تحلیل بالای

دقت

دهنده نشان 1آماری برابر با توان

تعاملي تأثیر(

است.نمونبرای ه این  گیرینتیجکفایتزه اثر

نتایج حاکي از آن است که بین در سه بار اجرای

مداوم يافسردگ

و آزمون پیگیری در سه گروه

آزمون پس

.

وجود دارد

داری تفاوت معني

)

زمان و گروه

بدین ؛بود 0/

588 اتا برابر با براساس مجذور شده محاسبه

3جدول

های پژوهشي گروهدر مداوم يافسردگ يجانیه می علا نتایج آزمون بونفروني برای

Table 3

The Results of the Bonferroni’s Test for the Emotional Symptoms of Persistent Depression in the

Groups

تفاوت میانگین خطای استاندارد داری

سطح معني

گروه )J ( گروه )I-J(

(I

)

/ 000

/ 252 0

1

/ 044 0

نگر مثبت

گروه -

نگر مثبت گروه گروهي

فردی

/ 000

/ 252 0

1

/ 378 0

نگر مثبت گروه گروه کنترل -

فردی

/ 252 0

/

194

/ 333 0

گروه گروه کنترل -

0

گروهي

نگر مثبت

است. این وهي رگ نگر مثبت

میانگین گروه

از

تر پایین

فردی در مقایسه

نگر مثبتمداخله

اثربخشي امر نشانگر

علایم افسردگي

در بهبود گروهي نگر مثبتبا مداخله

شو یید ميأفرضیه اول ت

د.

؛ بنابراین، است

مداوم

نگر مثبت

تفاوت میانگین گروه

داد نشان 3جدول نتایج

مداوم يافسردگ ي ان جیه می

با گروه کنترل در علا

یفرد

نگر مثبت

تفاوت میانگین گروه

؛ اما

است

دار معني

به میانگین

گروهي

با توجه نبود. دار با گروه کنترل معني

یفرد نگر مثبت

میانگین گروه

شده، ای محاسبه اشیهح1403 )،

38 سال دهم، شماره دوم، شماره پیاپي (

نامه روان شناسي مثبت،

پژوهش

118

Figure 1

1 شکل

مداوم يافسردگ هیجاني می علا ها بر مداخله أثیرتمقایسه

Comparison of the Effect of Interventions on the Emotional Symptoms of Persistent Depression

در

علایم هیجاني افسردگي مداوم

نمره

فرد نگر مثبت

ی

شیدر گروه آزما دهد يمنشان 1 شکل ،همچنین

؛

است پایدار

آزمون پیگیری

آزمون پس

و

مراحل

گروهي نگر مثبت

نسبت به گروه

فردی نگر مثبتدرمان

آمده، دست

ه بنابراین، براساس اطلاعات آماری ب

طور به

مداوم ياگ هیجاني مینمره علا نیفسردم

شد یید وهش اول ی

.

فرضیه

در گروه ،همچنین است. افتهی

چشمگیری کاهش

4 جدول

مداوم يافسردگ جسماني می علا

بر گروهTable 4

Depression

Analysis of Variannvestigate the Effect of Time and Group on Physical Symptoms of Persistent

 و زمان تأثیر بررسي برای مکرر واریانستوان

آماری

مربع اتا

سطح

)

(اندازه اثر

اری معناد

F

میانگین

مربعات

درجه

آزادی

مجموع

مربعات

منبع

متغیر

1

/ 691

0

0

/ 000

93 / 732

32 / 168

1

/ 770

56 / 933

زمان

م ی علا

1

/ 386

0

0

/ 000

13 / 190

41 / 356

2

82 / 711

گروه

ي جسمان

1

/ 537

0

0

/ 000

24 / 329

8

/ 350

با زمان تعامل

ي افسردگ

3

/ 540

29 / 556

گروه

مداوم

است. پذیر ي تبیینگروه نیو ب يگروه درون يتعامل

جسماني می

علا

بین نمرات دهد يمنشان 4جدول نتایج

و تحلیل بالای

دقت

دهنده نشان 1آماری برابر با توان

آزمون پیش

،

در سه بار اجرای

مداوم يافسردگ

است. گیری نتیجه این برای نمونه حجم کفایت همچنین

تعاملي تأثیر(

و آزمون پیگیری در سه گروه

آزمون پس

جسماني می

علا ی برای متغیر

آمار لیتحل ،در ادامه

اندازه اثر

داری است. تفاوت معني

)

زمان و گروه

آزمونثرتر، ؤ برای بررسي مداخله م

،مداوم يافسردگ

بدین ؛بود 0/

537 اتا برابر با براساس مجذور شده محاسبه

شد محاسبه يبونفرون

.تعقیبي

اثرات

تغییرات ازطریق

درصد

54

معني که تقریباً119

و همکاران

وفا

یوندی

عل

یه مرض

گرا بر ابعاد جسماني و هیجاني دختران مبتلا به افسردگي مداوم

درماني مثبت

اثربخشي روان

4دول ج

های پژوهش گروهدر مداوم يافسردگ جسماني می علا نتایج آزمون بونفروني برای

Table 4

The Results of the Bonferroni’s Test for the Physical Symptoms of Persistent Depression in the

Groups

تفاوت میانگین خطای استاندارد داری

سطح معني

گروه )J ( گروه )I-J(

(I

)

/ 033

/ 373 0

/ 822 0

گروه -

0

نگر مثبت

نگر مثبت گروه گروهي

فردی

/ 000

/ 373 0

/ 911 0

نگر مثبت گروه گروه کنترل -

1

فردی

/ 006

/ 373 0

1

/ 089 0

گروه گروه کنترل -

گروهي

نگر مثبت

شده، مشخص های محاسب با توجه به میانگین حاشیه

.نبود

تفاوت

نشان داد

آزمون بونفروني

4مطابق جدول

اًبرابرتقریبنگ بامیانگوهمی

با گروه کنترل در علا

یفرد نگر مثبت

میانگین گروه

است. این امر نشانگر

وهيرگ نگر مثبت

میانگین گروه

همچنین، .است دار مداوم معني يافسردگ جسماني

فردی و مداخله

نگر مثبت

یکسان مداخله

اثربخشي

با گروه کنترل گروهي نگر مثبت

تفاوت میانگین گروه

علایم جسماني افسردگي

در بهبود گروهي نگر مثبت

فاوت میانگین دو گروه

تذکر است شایان .

نبودار معني

شود يم

.

فرضیه دوم پژوهش رد

،بنابراین ؛ است

مداوم

دار مداوم معني يافسردگ جسماني می

علا

دربارۀمداخله

2 شکل

ممداو يافسردگ جسماني می علا بر

ها مداخله تأثیرایسه مق

Comparing the Effects of Interventions on the Physical Symptoms of Persistent Depression

Figure 2

شد و مشخص نشد یید أتپژوهش

از لحاظ

دوم ۀفرضی

مینمره علا نیانگیمبا توجه به دهد يمنشان 2 شکل

)

یکساني بر تأثیر آماری هر دو مداخله فردی و گروهي

curvature ( ، خمیدگي

مداوم يافسردگ جسماني

علایم جسماني افسردگي مداوم دارند.

نگر مثبت شیگروه آزما

یکساني در روند اثربخشي

نتایج آماری حاکي

تحقیق ی

،

ها افتهیبندی در جمع

علایم نمره .وجود دارد گروهي نگر مثبتگروه فردی و

طور بهگروهيوفردی نگرداخله

از آن او

یفرد نگر مثبت در گروه

جسماني افسردگي مداوم

آزمون پیگیری صورت

آزمون پس

و

در مراحل

گروهي

با

؛

است شده سرپرست/بدسرپرست بي

دختران نوجوان

آمده، دست هآماری ب نتایج با توجه به است. پایدار

افسردگي مداوم

کاهش علایم

داری موجب يمعن1403 )،

38 سال دهم، شماره دوم، شماره پیاپي (

نامه روان شناسي مثبت،

پژوهش

120

نسبت به مداخله

فردی نگر مثبت مداخله

این توضیح که

بر علایم هیجاني افسردگي مداوم

بیشتری تأثیرگروهي

گروهي

فردی نگر مثبتمداخله

و

همچنین، داشته است.

دار یکساني بر علایم جسماني

معني تأثیر

.اند داشتهمداوم

،)

2023 (

و همکاران

2جیانگ

2020 (

و همکاران

هنرمندزاده و

و

براساس تعریف سازمان

)

2024

(

.

رانو همکا

3

پورداوراني

استهمسو

2016 (

)

سجادیان

بهداشت جهاني، در دنیای امروز نداشتن بیماری،

افسردگي

بلکه فرد سالم باید از رفاه

؛ سلامتي کامل نیست

جسماني، رواني و اجتماعي نیز برخوردار باشد. بر این

ه جدیدی بر مداخلات درماني

سلیگمن نگا ،اساس

بحث

و تمرکز درمان را بر شناخت و استفاده از

است

انداخته

،

ویژه به

به شیوع بسیار زیاد اختلالات رواني

با توجه

، تمرکز و

فردی، داشتن حس قدرداني

خصوص در افسردگي در بین افراد جوامع مختلف و به

ها یتوانمند

ی

سازنده و ی

ها پاسخ

ئۀ

تفکر بر رویدادهای مثبت، ارا

سرپرست /بدسرپرست بي

دیده دختران میان قشر آسیب

بردن و هدایت به سوی لذت

توجه به نتایج مثبت

و با در نظر گرفتن اهمیت موضوع و عوارض سوء

.داند يم

معمول زندگي استوار

گرایانه از وقایع

سعادت

برای

افسردگي بر زندگي این افراد، پژوهش حاضر

ازطریق افزایش احساس معنا و

گرا مثبتهای مداخله

ها مداخله

ی

پاسخگویي به این پرسش انجام شد که آیا

منفي بر علایم تأکید هدفمندی در زندگي و بدون

بر علایم جسماني و هیجاني فرد موثر

تواند يم نگر مثبت

ها یتوانمندتقویت

افسردگي و افزایش احساس لذت،

منظور نیل به هدف پژوهش، گروه

به

.واقع شود

مثبت فردی، باعث کاهش علایم و

درماني روان آزمایش به مدت شش جلسه در معرض

ها ي ژگ

ی

یو

و

؛شود يم

افسردگي و افزایش بهزیستي فرد

ها نشانه

ی

که گروه کنترل هیچ درماني

درحالي ؛ مثبت قرار گرفت

تحت تعالیم مثبت قرار

که

افراد افسرده ،براینبنا

گرا مثبت

نشان داد استفاده از تعالیم

کرد. نتایج دریافت ن

به جای یادآوری مشکلات و

رندیگ يم، یاد رندیگ يم

هیجاني دختران نوجوان

کاهش علایم

موجب

درباره آنچه که

ساز نشخوار فکری

که سرپرست مبتلا به افسردگي مداوم

انجام خطای افسرده

/بدسرپرست بي

د

نفکر کنمثبت و وقایع

به اتفاقات است، بد اتفاق افتاده

صورت فردی مداخله را دریافت کرده بودند،

به

ند ن

مندی را تجربه ک

تا با این روش یک حس رضایت

لیم بر علایم

این تعا تأثیر در ارتباط با اما شود؛ يم

صورت به

، از ا (روزانه نوشتن سه اتفاق خوب و دلیل آنه

دار بین دو گروهي که

جسماني، تفاوت معنا

). نگر مثبت درماني روان ی

ها کیتکن

، دریافت کرده بودند

مداخله را

فردی و گروهي

دادن به روش سازنده و

آموزش افراد برای جواب

تأثیر نگر مثبت

مشاهده نشد. درواقع تعالیم مداخله

فعال نسبت به رویدادها و اتفاقات روزانه زندگي در

افرادی داشت که در هر دو

ابعاد جسماني یکساني بر

اجتماعي آنها ی

ها مهارت

ارتباط با دوستان و خانواده،

گروه فردی و گروهي شرکت کرده بودند.

گرا مثبت درماني روانهای . مداخلهبخشد يمرا بهبود

تأکید

ها

یي

تواناکردن برجسته

بیشتر در

باعث افزایش معنا و هدفمندی

همواره بر شناسایي و

کند يم

و

ها پژوهش

ی

نتایج حاصل از این پژوهش با نتایج

باقری و همکاران

2019 (

و همکاران

نصیری تاکامي

1گالاردو - تجادو

کلری و کارسون

2023 (

2019

(

2 Jeong

3 Pourdavarani

1 Tejada-Gallardo121

و همکاران

وفا

یوندی

عل

یه مرض

گرا بر ابعاد جسماني و هیجاني دختران مبتلا به افسردگي مداوم

درماني مثبت

اثربخشي روان

ازطرفي هم

و متحول شوند.

بگذارند تأثیرندگي ز

علایم و توانند يم

ها آموزش. این شود يمزندگي

مشاوره گروهي دهد يم

تجربیات پژوهشگران نیز نشان

و بهزیستي دهند

های خلق پایین را کاهش

نشانه

مثل عدم امکان افشای برخي

یي

ها تیمحدود تواند يم

آوری را در مقابل

ي و تاب

روانشناختي، شادکام

در رویکرد

ته باشد مشکلات مانند مشکلات شخصي و غیره داش

.

های تلخ زندگي افزایش دهند

رویداد

نگر مثبت ی

ها مداخله ،بنابراین ؛ )

Sarkar et al., 2010

های مثبت انسان

و داشته

ها یتوانمند

نگر مثبتدرماني

،

و

ها کیتکنبودن پذیر مدت بودن و فهم

به علت کوتاه

د و سرانجام

شو طور مستقیم و هدفمند بررسي مي

به

مقرون به صرفه بودن نسبت به سایر

،درنتیجه

ها يکاست تا درنهایت نداشته ها و

و

شوند يمبرجسته

درمان مناسبي برای

تواند يم

رویکردهای درماني،

اختلال افسردگي) ناچیز یا

(

ها یماریبعلایم ،همچنین

مبتلا هستند.

افرادی باشد که به افسردگي مداوم

باشي و زندگي

به

هتا سرانجام ب شوند اهمیت تلقي بي

تحت سرپرست بي

دختران نوجوان

روی این مطالعه

روان انسان

).

Rashid, 200

(

د

سالم فرد منتهي شو

استان آذربایجان شرقي،

کمیته امداد

پوشش بهزیستي و

ها جنبه بسیار پیچیده است و با تمرکز بر

مثبت انسان ی

تعمیم نتایج آن به سایر

انجام گرفت ،بناب

؛ بنابراین،

بیماری کاست،

ها نشانهاز میزان توان يمتنها نه

ی

باید با احتیاط صورت پذیرد.

سرپرست بي

نوجوانان

زار نیرومند در مقابل فشارهای

بعنوان یک ا به

توان يم

بخشي این

آتي اثر ی

ها پژوهشدر شود يم پیشنهاد

.

شوند

رواني از آن استفاده کرد تا کمتر موجب آسیب

از دیگر

شودمقایسه

.

ها روشبا سایر

روش

ا توجه به علایم افسردگي مداوم و اثراتي که بر ابعاد

ب

جنسیتي بودن، استفاده

تک

، این پژوهش ی

ها تیمحدود

گذارد يمفرد

ي، هیجاني و انگیزشي

، شناختانيجسم

.بود گیری غیر تصادفي

و روش نمونه

از پرسشنامه

و

ها داشته

نبودن از ، آگاه)

Coryell, 2018

ها نشانه

اریزسپاسگ

ی

مثبت انساني و تمرکز بر

ها یتوانمند

ی

وسیله از سازمان بهزیستي و کمیته امداد استان

بدین

و هم گذاردب تأثیر هم بر میزان بهبود

تواند يمافسردگي

همه افرادی که در جمع آوری

شود تر شدن طول مدت اختلال

آذربایجان شرقي و

.

باعث طولاني

اری زسپاسگ ،اند ده

کر ن مطالعه کمک

یهای ا داده

گاهي و تمرکز و تقویت

آ

متخصصان عقیده دارند

بر تواند يم

ها یتوانمند

مثبت و تشخیص

ها جانیه

.شود يم

ی

جانیه تجربه متفاوت علایم افسردگي و غلبه بر

ی

ها

منابع

ثر واقع شود. ؤمنفي م

درماني روانبخشي سه اثرمقای ). 1390 ( .پور، ن اصغری

دی در

بخشي بیشتر درمان فر

و اثر

ها افتهیجه به با تو

رفتاری در کاهش - شناختي درماني روانبا گرا مثبت

چنین تبیین کرد که

توان يم

مقایسه با درمان گروهي،

دکتری روانشناسي نامه. پایان علایم افسردگي اساسي

در شناسایي تواند يمبهتر

ها یتوانمند

تقویت و تمرکز

انستیتو روانپزشکي ایران. .بالیني

زیرا در ؛ثر واقع شودؤ مشکلات فرد م ۀو ریش أمنش

ر. . ، محمدی سنگاچین دوست، ع . باقری شیخانگفشه، ف

افسردگي مداوم که فرد به مدت طولاني با خلق پایین

). 1402 ( .، و بوربور، ز.، معجز، ن.صوابي نیری، و

دار و قرارگرفتن در روابط هدف

،کند يمزندگي

رفتاری بر بهزیستي -

اثربخشي گروه درماني شناختي

-

با چهارچوب فرد

نگر مثبتانشناسي

د در روساختمن

آموزان با نشانگان آوری دانش روانشناختي و تاببیني و نگرش او بر رخدادهای

بر جهان تواند يمحور1403 )،

38 سال دهم، شماره دوم، شماره پیاپي (

نامه روان شناسي مثبت،

پژوهش

122

6(2

، نامه روانشناسي مثبت پژوهش .سرپرست بي

سلامت روان کودک (روان کودک)، افسردگي.

50 -

35

10.22108/ppls.2016.21335 DOI:

. 124 - 108

)، 1( 10

References

American Psychiatric Association. (2022).

Diagnostic and statistical manual of mental

disorders (DSM-5®): American Psychiatric

r/paper/1131250/fa https://sid.i

و يلیو مشاوره تحص یي اهنمار ). 1383( .ا . ع یآباد عی شف

. مت س . یا حرفه

Association.

Asgharipoor, N. (2011). The comparison of

شناختي در های یف تحرمقایسه ). 1382 ( .کاظمي، ح

effectiveness of positive therapy with

نامه کارشناسي ارشد. ن. پایا بیماران مضطرب و افسرده

cognitive-behavior therapy in reduction of

major depressive disorder signs. Doctoral

.دانشگاه شیراز

dissertation, Iran Psychiatric Institute. [In

Persian]

ی ها روش ). 1382 ( .بورگ، و ، و.، گال، ج.گال، م

Bagheri Shikhangfeshe, F., Mohammadi

Sangachin Dost, A., Swabi Neiri, V., Mijil,

ي در علوم تربیتي و روانشناسي کیف پژوهش کمي و

N., and Borbour, Z. (2023). Effectiveness of

، محمدجعفر پاک سرشت، ي احمدرضا نصر اصفهان (

cognitive-behavioral group therapy on

psychological well-being and resilience of

منیجه شهني علیرضا کیامنش، حمیدرضا عریضي،

students with depression syndrome. Child

Mental Health (Child Psychology), 10(1),

ییلاق، خسرو باقری، محمود ابوالقاسمي،

108-124. SID. https://sid.ir/paper/1131250/fa.

زهره

دانشگاه شهید

). ، مترجمان خسروی و محمد خیر

[In Persian]

Barlow, D. H., Durand, V. M., Hoffman, S. G.,

.بهشتي

& Lalumiere, M. L. (2018). Abnormal

psychology: An integrative approach (5 ed.).

). اثربخشي 1398( .ر . و حاتمي، ح ،.، بهرامي، ه.اشفیعي،

Nelson Education

Boemo T., Nieto I., Vazquez C., Sanchez-Lopez

بر تنظیم شناختي هیجان و نگر مثبت موزش تفکر آ

A. (2022). Relations between emotion

نامه . فصل آموزان دانش

کاری تحصیلي در اهمال

regulation strategies and affect in daily life: A

systematic review and meta-analysis of

. 40 - 23 )، 47 ( 13 ،آموزشي ی ها نظامپژوهش در

studies using ecological momentary

10.22034/jiera.2020.151988.1676 DOI:

assessments. Neuroscience & Biobehavioral

Reviews, 139:104747.

گلزاری، و ، .ع . م، اصغری مقدم، .ر . مری، ، شعی.لشني، ز

https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2022.1047

آموزش راهبردهای شاکرانه تأثیر

بر

.47

. ) 1390 ( .م

Boehm, J. K., Lyubomirsky, S., & Sheldon, K.

فصلنامه گسترش عواطف مثبت و شادکامي.

M. (2011). A longitudinal experimental study

comparing the effectiveness of happiness-

89 -

، شناسي بالیني مطالعات روان

.

67

1(4

enhancing strategies in Anglo Americans and

Asian Americans. Cognition & Emotion, 25,

.س ،پسند طالع

و ،

.م ،نجفي ،.ر

.

غ

،

نصیری تاکامي

.1263-1272

1399

(

نگر و درماني مثبت ). مقایسۀ اثربخشي روان

https://doi.org/10.1080/02699931.2010.54122

Clarry, L., & Carson, J. (2019). Positive

های ان شناختي رفتاری گروهي بر سرمایه

درم

psychology for depression: A critical review.

Mental Health Practice, 22(3), 12-13.

نامه پژوهش .

روانشناختي نوجوانان با علائم افسردگي

https://doi.org/10.7748/MHP.2019.E1312

DOI

. 98 -

79 )، 2(6 ، روانشناسي مثبت

Cludius, B., Mennin, D., & Ehring, T. (2020).

Emotion regulation as a transdiagnostic

10.22108/ppls.2021.117838.1768

process. Emotion (Washington, D.C.)20(1),

). اثربخشي

1395

( .و سجادیان، ا ،.، رهنرمندزاده

3742. https://doi.org/10.1037/emo0000646

گروهي بر بهزیستي روانشناختي،

نگر مثبتمداخله

آوری و شادکامي دختران نوجوان

تاب

Cohen, B. E., Edmondson, D., & Kronish, I. M.

(2015). State of the art review: Depression,

stress, anxiety, and cardiovascular123

و همکاران

وفا

یوندی

عل

یه مرض

گرا بر ابعاد جسماني و هیجاني دختران مبتلا به افسردگي مداوم

درماني مثبت

اثربخشي روان

Jeong, S., Aymerich-Franch, L., Arias, K.,

Alghowinem, S., Lapedriza, A., Picard, R.,

Park, H. W., & Breazeal, C. (2023). Deploying

disease. American Journal of

Hypertension, 28(11), 12951302.

https://doi.org/10.1093/ajh/hpv047

a robotic positive psychology coach to improve

college students' psychological well-being. User

Modeling and User-Adapted Interaction33(2),

Coryell, W. (2018). Depressive disorders.

Retrieved

from https://www.merckmanuals.com/

571615. https://doi.org/10.1007/s11257-022-

09337-8

professional/psychiatric-disorders/mood-

disorders/depressive-disorders

Easdale-Cheele, T., Parlatini, V., Cortese, S., &

Karling, P., Wikgren, M., Adolfsson, R., &

Norrback, K.-F. (2016). Hypothalamus-

pituitary-adrenal axis hypersuppression is

associated with gastrointestinal symptoms in

major depression. Journal of

Neurogastroenterology and Motility, 22(2),

292303. https://doi.org/10.5056/jnm15064

Kazemi, H. (2004). The comparison of cognitive

distortion in depressed and anxious patients.

Master’s thesis, Shiraz University. [In Persian]

Lashni, Z. Shaeiri, M. Asghari Mogaddam, M. A.,

& Golzari, M. (2012). Effectiveness of

thankfulness strategies on the expansion of

positive affectivity and happiness. Journal of

Clinical Psychology Studies, 4(1), 134-151. [In

Persian]

Layous, K., Nelson, S. K., & Lyubomirsky, S.

(2012). What is the optimal way to deliver a

positive activity intervention? The case of

writing about one's best possible selves. The

Journal of Happiness Studies, Advance

online publication.

https://doi.org/10.1007/s10902-012-9346-2

Liu, H., Waite, L., Shen, S., & Wang, D. (2016).

Is sex good for your health? A national study

on partnered sexuality and cardiovascular risk

among older men and women. Journal of

Health and Social Behavior, 57(3), 276296.

https://doi.org/10.1177/0022146516661597

Lyubomirsky, S. (2008). The how of happiness:

A scientific approach to getting the life you

want. Penguin Press.

Lyubomirsky, S., Sheldon, K. M., & Schkade, D.

(2005). Pursuing happiness: The architecture

of sustainable change. Review of General

Psychology, 9, 111131.

https://doi.org/10.1037/1089-2680.9.2.111

Lyubomirsky, S. & Layous, K. (2013). How do

simple positive activities increase well 

being? Current Directions in Psychological

Science, 22(1), 57-62.

https://doi.org/10.1177/0963721412469809

McRae, K., & Gross, J. J. (2020). Emotion

Bellato, A. (2024). A Narrative Review of the

Efficacy of Interventions for Emotional

Dysregulation, and Underlying Bio-Psycho-

Social Factors. Brain sciences, 14(5), 453.

https://doi.org/10.3390/brainsci14050453

Echeburúa E SB, Zubizarreta I. (2014). Therapy

Regarding a Cognitive-Behavioral Treatment

for Battered Women in a Community Setting.

Journal of Interpersonal Violence. 29(10):1783-

.801

https://doi.org/10.1177/0886260513511703

Faraone S.V., Rostain A.L., Blader J., Busch B.,

Childress A.C., Connor D.F., Newcorn J.H.

(2019). Practitioner Review: Emotional

dysregulation in attention-deficit/hyperactivity

disorderImplications for clinical recognition

and intervention. Journal of Child Psychology

and Psychiatry, 60:133150.

https://doi.org/10.1111/jcpp.12899

First, M. B., Gibbon, M., Spitzer, R. L., Williams,

J. B. W., & Benjamin, L. S. (1997). Structured

clinical interview for DSM-IV axis II

personality disorders, (SCID-II). American

Psychiatric Association.

regulation. Emotion, 20(1), 19.

https://doi.org/10.1037/emo0000703

Miller, A. H., & Raison, C. L. (2017). The role of

inflammation in depression: From

Fredrickson, B. L., Cohn, M. A., Coffey, K. A.,

Pek, J., & Finkel, S. M. (2008). Open hearts

build lives: Positive emotions, induced through

loving-kindness meditation, build consequential

personal resources. Journal of Personality and

Social Psychology, 95, 10451062.

https://doi.org/10.1037/a0013262

Gall, M. D., Gall, J. P., Bourg Walter, R. (2004).

Quantitative and qualitative research methods

in educational sciences and psychology.

Translated by: A. R. Nasr, M.J. Pakseresht,

A.R. Kiyamanesh, H.R. Arizi, M. Shahni

Yeylagh, Kh. Bagheri, M. Abolghasemi, Z.

Khosravi & M. Khayer. Shahid Beheshti

University. [In Persian]

Honarmand Zadeh, R. & Sajadian, I. (2016).

Effectiveness of positive group intervention on

psychological wellbeing, resiliency and

happiness of foster care adolescent girls.

Journal of Positive Psychology, 2(2, 6), 35-50.

[In Persian]1403 )،

38 سال دهم، شماره دوم، شماره پیاپي (

نامه روان شناسي مثبت،

پژوهش

124

your potential for lasting fulfilling. Free

Press.

Seligman, M. (2012). Flourish: A visionary new

understanding of happiness and well-being.

Free Press.

Seligman, M., Steen, T. A., Park, N., Peterson,

C. (2005). Positive psychology progress:

Empirical validation of intervention.

American Psychologist, 60, 410-421.

https://doi.org/10.1037/0003-066X.60.5.410

evolutionary imperative to modern treatment

target. Nature Reviews Immunology, 16(1),

2234. https://doi.org/10.1038/nri.2015.5

Michael, B., First, M. D., Janet, B. W., Williams,

D., Rhonda, S., Karg, P., Robert, L., &

Spitzer, M. D. (2016). Structured Clinical

Interview for DSM-5 Disorders - Clinician

Version (SCID-5- CV). American Psychiatric

Association.

Nasiri Takami, Gholamreza, Najafi, Mahmoud,

Shafiabadi A. (2004). Educational and

vocational guidance and counseling. Tehran:

samt .[In Persian]

Shafiei, Iran, Bahrami, Hadi and Hatami,

Hamidreza. (2020). The effectiveness of

positive thinking training on cognitive emotion

regulation and academic procrastination in

students, Journal of Research in Educational

Systems. 13(47), 23-40. [In Persian]

Sheldon, K. M., Boehm, J. K., & Lyubomirsky, S.

(2012). Variety is the spice of happiness: The

hedonic adaptation prevention (HAP) model. In

I. Boniwell & S. David (Eds.), Oxford

handbook of happiness (pp. 901914). Oxford

University Press.

Simsek, Z., Erol, N., Oztop, D., & Munir, K.

(2007). Prevalence and redictors of emotional

and behavioral. Children and Youth Services

Review. 29(7), 883899.

https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2007.01.00

4

and Talepsand, Siavash. (2019). Comparing

the effectiveness of positive psychotherapy

and group cognitive behavioral therapy on the

psychological capital of adolescents with

symptoms. Journal of Positive Psychology,

.79-98 ,)2(6

https://doi.org/10.22108/ppls.2021.117838.17

68. [In Persian]

Papalia, D., Olds, S., Feldman, R. (2018).

Human development. McGraw-Hill

Humanities/Social Sciences/Languages.

Prince-Embury, S., & Saklofske, D. H. (2013).

(Eds.) Resilience in children, adolescents and

adults: Translating research for practice.

Springer.

Pourdavarani, A., Farokhzadian, J., Forouzi, M.

A., & Shahraki, S. K. (2024). The effect of

positive thinking training on anxiety and

happiness among older adults: A quasi-

experimental study. Journal of Education and

Health Promotion13, 65.

https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_1799_22

Sitzman, C., & Quincy, B. (2024). The role of

primary care in improving health outcomes in

young foster children. JAAPA : Official Journal

of the American Academy of Physician

Assistants37(7), 1924.

https://doi.org/10.1097/01.JAA.0000000000000

040

Tamir, M., Vishkin, A., & Gutentag, T. (2020).

Emotion regulation is

motivated. Emotion20(1), 115119.

https://doi.org/10.1037/emo0000635

Tejada-Gallardo C, Blasco-Belled A, Torrelles-

Nadal C, Alsinet C. (2020). Effects of school-

based multicomponent positive psychology

interventions on well-being and distress in

adolescents: A systematic review and meta-

analysis. Journal of Youth and Adolescence;

.1943-60:)10(49

https://doi.org/10.1007/s10964-020-01289-9.

Rantala, M. J., Luoto, S., Krams, I., & Karlsson,

H. (2018). Depression subtyping based on

evolutionary psychiatry: Proximate

mechanisms and ultimate functions. Brain,

Behavior, and Immunity, 69, 603617.

https://doi.org/10.1016/j.bbi.2017.10.012

Rashid T. (2008). Positive psychotherapy. In

Lopez, S. J. (Ed.). Positive psychology:

Exploring the best in people, Vol. 4. Praeger

Publisher.

Rashid, T., & Seligman, M. E. P. (2013).

Positive psychotherapy: A treatment manual.

Oxford University Press.

Sarkar R, Sowmyanarayanan Tv, Samuel P,

Singh As, Bose A, Muliyil J, et al. (2010).

Comparison of group counseling with

individual counseling in the comprehension

of informed consent: a randomized controlled

trial. BMC Medical Ethics,11(8).

https://doi.org/10.1186/1472-6939-11-8

Seligman, M. (2002). Authentic happiness:

Using the new positive psychology to realiz